TIN TỨC S.T.E

50 năm ngày Apollo-11 hạ cánh xuống Mặt trăng: Bùng nổ cuộc đua chinh phục vũ trụ

Đã năm thập kỷ kể từ khi Neil Armstrong và Buzz Aldrin thực hiện thành công việc hạ cánh xuống Mặt trăng. Hôm nay chúng ta cùng nhìn lại về thành tích đó - và hướng tới những dự định tương lai.

Ngay cả Neil Armstrong cũng không thể nhớ chính xác những gì ông nói trong câu nói nổi tiếng mà ông đã nói trong việc hạ cánh xuống Mặt trăng đầu tiên của loài người, sứ mệnh Apollo-11 của NASA.

Bạn đã biết đến câu:”Đây là bước đi nhỏ bé của một con người nhưng là bước tiến khổng lồ của nhân loại”?

Ky niem 50 Apollo11 đo bo xuong Mat trang

Chúng ta vui mừng kỷ niệm 50 năm ngày hạ cánh xuống Mặt trăng đó. Đó là ngày 20 tháng 7 năm 1969, khi Armstrong và phi hành gia Buzz Aldrin làm nên lịch sử vũ trụ khi họ trở thành những người đầu tiên từng đứng và đi trên một thiên thể không được gọi là Trái đất.

Đó là một thành tựu ngoạn mục về kỹ thuật và hậu cần. Con người chỉ mới bắt đầu công cuộc khám phá vào vũ trụ chưa đầy một thập kỷ trước đó – và thậm chí sau đó, chúng ta cũng mới chỉ thực hiện các cuộc thí nghiệm ở ngoài bầu khí quyển của Trái đất. Kinh nghiệm về không gian vũ trụ của chúng ta được đánh dấu bằng việc nhà du hành vũ trụ người Nga Yuri Gagarin vào tháng 4 năm 1961. Công việc khám phá đó vẫn còn khá hạn chế khi Apollo-8 thực hiện một chuyến đi “vòng quanh mặt trăng vào tháng 12 năm 1968”, lần đầu tiên con người thoát khỏi quỹ đạo Trái đất.

Kể từ lần đầu với Apollo-11, NASA có tổng cộng sáu lần hạ cánh trên mặt trăng cho chương trình Apollo trong vòng chưa đầy bốn năm. Kể từ Apollo 17 vào tháng 12 năm 1972, không ai trở lại mặt trăng. NASA đã dành vài thập kỷ tiếp theo để tập trung các nỗ lực về thế hệ tàu con thoi có người lái và các nhiệm vụ đến Trạm vũ trụ quốc tế (ISS).

Hiện tại, NASA cho biết họ hy vọng sẽ thực hiện một cuộc đổ bộ mặt trăng mới vào năm 2024 thông qua “Chương trình Artemis”, vì mục đích riêng và là bước đệm hướng tới các nhiệm vụ tiếp theo lên Sao Hỏa. Trong khi đó, người sáng lập Amazon Jeff Bezos và người sáng lập SpaceX Elon Musk cũng để mắt đến những cuộc chinh phục lên Mặt trăng.

Mặt trăng cách chúng ta bao xa?

Khoảng cách từ Trái đất đến Mặt trăng thay đổi vì quỹ đạo hình elip của Mặt trăng, từ khoảng 363.104Km đến 405.696Km. Để so sánh, chúng ta có thể lấy khoảng cách đến ISS chỉ khoảng 350km – nghĩa là gần bằng 1/1000 so với khoảng cách đến Mặt trăng.

Các tàu thực hiện nhiệm vụ của Apollo cần khoảng 3 ngày để di chuyển quãng đường trên – Apollo 11 đã đi từ Trái đất lên quỹ đạo Mặt trăng vào giữa trưa ngày thứ ba thực hiện nhiệm vụ. (Đối với Apollo 15, mất khoảng 4,5 ngày kể từ khi được phóng đi từ Trái đất đến lúc hạ cánh xuống bề mặt Mặt trăng.)

Đó là con đường dài để chinh phục. Tại sao lại thu hút nhiều sự quan tâm?

Đó là: “Cuộc đua chinh phục không gian”. Bắt đầu từ những năm 1950, Hoa Kỳ và Liên Xô đã sử dụng nó để phô trương công nghệ, quyền lợi và lợi ích quân sự. Họ đã phóng  tên lửa vệ tinh lên quỹ đạo, thực hiện các thí nghiệm đưa chó và khỉ vào không gian, và cuối cùng là con người.

Sau đó, vào ngày 25/5/1961, Tổng thống John F. Kennedy đã tuyên bố: “Tôi tin rằng chúng ta nên cam kết đạt được mục tiêu, trước khi thập kỷ này kết thúc, đó là đưa phi hành gia hạ cánh xuống Mặt trăng và đưa anh ta trở về an toàn Trái đất. Không có dự án không gian nào thú vị hơn trong giai đoạn này. Và nó sẽ ấn tượng hơn, quan trọng hơn là kế hoạch khám phá không gian dài hạn. Sẽ không có dự án nào quá khó khăn hoặc tốn kém để thực hiện”.

Làm thế nào mà các phi hành gia đến đó?

Các nhiệm vụ chinh phục mặt trăng đã sử dụng các tên lửa đẩy Saturn V, cho đến nay nó vẫn là loại mạnh nhất.

Sau khi tách khỏi tên lửa Saturn, các phi hành gia tiếp tục chuyến phiêu lưu trong tàu vũ trụ Apollo. Tàu không gian Apollo có ba bộ phận: một Mô-đun Điều khiển (Command Module – CM) với cabin cho ba Phi hành gia cùng với phần duy nhất hạ cánh xuống Trái Đất; một Mô-đun Phục vụ (Service Module – SM), có chức năng hỗ trợ Mô-đun Điều khiển với lực đẩy, năng lượng điện, Oxy và nước; và Mô-đun Mặt Trăng (Lunar Module – LM)  trông giống như một dự án hình học với đôi chân nhọn và đưa hai phi hành gia, Neil Armstrong và Buzz Aldrin, lên bề mặt Mặt trăng trong khi người thứ ba của phi hành đoàn,  Michael Collins, vẫn còn trong CM.

Nhiệm vụ Apollo 11 đã diễn ra như thế nào? Chính xác thì Armstrong và Aldrin đã làm gì?

Trước hết, họ chỉ đơn giản chứng minh rằng nó có thể được thực hiện.

Tổng quan: Apollo 11 cất cánh từ Launch Pad 39A tại Trung tâm Vũ trụ Kennedy ở Florida vào ngày 16 và trở về trái đất vào ngày 24, hạ cánh ở biển Thái Bình Dương sau chuyến du hành 1.533.792km trong 8 ngày, 3h18’35”.

Vào ngày 20 tháng 7, LM (biệt danh: Đại bàng) đã đáp xuống “Biển tĩnh lặng” (Sea of Tranquility) của Mặt trăng sau một vài phút cuối cùng căng thẳng. “Có một số khoảnh khắc đẹp,” nhà viết tiểu sử James Hansen nói trong một cuộc phỏng vấn. “Máy tính trên tàu đã đưa họ đáp xuống một vị trí không hoàn toàn như họ muốn, và Neil phải điều khiển thủ công. Có thể họ chỉ còn 20 hoặc 30 giây nhiên liệu khi anh ta thực sự hạ nó xuống”.

Khoảng bốn giờ sau, Armstrong bước ra, ngay trước 23h ET vào ngày Chủ nhật 20/7/1969. Armstrong ở bên ngoài khoảng 2,5h, tham gia cùng với Aldrin khoảng 1,5h. Họ đã ở trên mặt trăng trong 21h36’40” (bao gồm bảy giờ ngủ) trước khi quay trở lại quỹ đạo cùng thành viên thứ ba của phi hành đoàn, Michael Collins, người đã chờ đợi, quan sát và lo lắng.

Họ đã thực hiện những bước đi mạo hiểm không quá 300 feet (100m) từ LM và làm việc dưới ánh nắng mặt trời 200 độ, Armstrong và Aldrin – giống như khách du lịch – đã chụp rất nhiều ảnh và video, và thu thập các món quà lưu niệm dưới dạng đá mặt trăng và mẫu đất. Họ cũng thiết lập một vài thí nghiệm thô sơ, một để đo hoạt động địa chấn và một thí nghiệm khác là dùng các tia laser trên Trái đất để đo chính xác khoảng cách mặt trăng Trái đất, trả về dữ liệu trong 71 ngày. Họ đã để lại một lá cờ Hoa Kỳ, một số dấu chân nổi tiếng nhất trong lịch sử, một đĩa silicon cỡ đồng xu được khắc chi tiết bằng kính hiển vi với thông điệp từ các nhà lãnh đạo thế giới và một tấm bảng nhỏ nói rằng “Tại đây con người ở Trái Đất đã đặt chân lên Mặt Trăng, tháng 7 năm 1969. Chúng tôi đến vì mục đích hòa bình của nhân loại”.

Armstrong có thể có những dòng nổi tiếng nhất từ ​​nhiệm vụ, và Collins có cuốn sách hay nhất (Mang theo ngọn lửa), Aldrin mô tả về cảnh tượng trên Mặt trăng: “sự hoang vắng tráng lệ”.

Những tảng đá mặt trăng là một vấn đề khá lớn, phải không?

Đúng rồi. Phi hành đoàn Apollo 11 đã mang về 22 kg vật liệu Mặt trăng, bao gồm đá, mẫu lõi và đất bụi Mặt trăng, nó rất tuyệt để tạo dấu chân. Mẫu bao gồm đá bazan (từ dung nham nóng chảy), breccia (mảnh đá cũ) và anorthocite (đá bề mặt có thể là một phần của lớp vỏ cổ đại). Những tảng đá mặt trăng và các mẫu khác, từ tất cả các sứ mệnh của Apollo, đã giúp các nhà khoa học hiểu rõ hơn về nguồn gốc của mặt trăng.

Có bao nhiêu người đã đặt chân lên Mặt trăng?

Các nhiệm vụ của Apollo đã đưa tổng cộng 12 người xuống bề mặt mặt trăng trong suốt 6 chuyến viếng thăm. Sau đó, có những người khác đã thực hiện những chuyến bay xa với khoảng cách đáng kinh ngạc nhưng họ không bao giờ chạm xuống – sáu phi công CM trong các nhiệm vụ hạ cánh trên mặt trăng, cộng với các phi hành đoàn của Apollo 8, 10 và 13. Ba trong số những người đó đã thực hiện chuyến đi hai lần, vì vậy tổng số người đã tiếp cận gần mặt trăng là 24.

Đây là người đã đặt chân lên Mặt trăng:

Apollo 11: Armstrong và Aldrin

Apollo 12: Pete Conrad, Alan Bean

Apollo 14: Alan Shepard, Edgar Mitchell

Apollo 15: David Scott, James Irwin

Apollo 16: John Young, Charles Duke

Apollo 17: Eugene Cernan, Harrison Schmitt

Những gì khác đã hạ cánh trên mặt trăng?

Chúng ta đã đưa tất cả các loại tàu vũ trụ không người lái lên Mặt trăng, bắt đầu từ cuộc đổ bộ tàu Luna 2 của Liên Xô vào năm 1959. Tàu vũ trụ đầu tiên của Hoa Kỳ trên mặt trăng, Ranger 4, đã đến vào tháng 4 năm 1962. Cả hai quốc gia đã hạ cánh một số các máy móc khác trong những năm 1960, bao gồm năm tàu ​​vũ trụ Surveyor từ Mỹ. Chỉ một số trong số họ là hạ cánh mềm (hoặc cung cấp năng lượng).

Gần đây, các quốc gia khác đã tham gia vào cuộc chiến chinh phục không gian. Trung Quốc đã đưa Hằng Nga 3 lên mặt trăng vào năm 2013, thực hiện cuộc đổ bộ mềm đầu tiên kể từ Luna 24 vào năm 1976. Vào tháng 1 năm nay, Hằng Nga 4 của Trung Quốc đã trở thành tàu vũ trụ đầu tiên đáp xuống mặt tối huyền thoại của mặt trăng.

Vào tháng Tư, Israel đã gửi tàu vũ trụ Beresheet lên mặt trăng, nhưng với một cái kết  không vui – nó đã bị rơi ở đó.

Tổng thống Trump đứng ở đâu trong các nhiệm vụ lên mặt trăng?

Các dự án chinh phục Mặt trăng của NASA đã bị bỏ rơi, trước khi quay trở lại kể từ tháng 12 năm 2017, khi Tổng thống Donald Trump ký Chỉ thị số 1 về Chính sách Không gian của Nhà Trắng, trong đó thúc giục tập trung vào các sứ mệnh Mặt trăng. “Bắt đầu với những nhiệm vụ vượt ra ngoài quỹ đạo ngắn của Trái đất”, chỉ thị Quốc gia, “Hoa Kỳ sẽ dẫn con người trở lại Mặt trăng để thăm dò và sử dụng lâu dài, tiếp theo là nhiệm vụ của con người tới Sao Hỏa và các điểm đến khác.”

Thật kỳ lạ, Tổng thống Trump đã tweet vào tháng 5 rằng “NASA không nên nói về việc lên Mặt trăng – Chúng tôi đã làm điều đó 50 năm trước”. Dòng tweet đã tiếp tục gợi ý rằng ông vẫn xem mặt trăng là một phần trong các nhiệm vụ cuối cùng của NASA tới Sao Hỏa.

“Đối với tất cả số tiền chúng ta đang chi tiêu, NASA KHÔNG nên nói về việc lên Mặt trăng – Chúng ta đã làm điều đó 50 năm trước. Họ nên tập trung vào những điều lớn hơn nhiều mà chúng ta đang làm, bao gồm Sao Hỏa (trong đó Mặt trăng là một phần), Quốc phòng và Khoa học! ”                                                                                                –  Donald J. Trump (@realDonaldTrump) ngày 7 tháng 6 năm 2019

Điều đó xảy ra chưa đầy một tháng sau khi chính quyền Trump nói rằng họ muốn thêm 1,6 tỷ đô la vào ngân sách của NASA cho năm tới để giúp mở đường cho con người trở lại mặt trăng trong thập kỷ tới.

Vậy điều gì xảy ra tiếp theo?

Khi mọi thứ ổn định, Cơ quan vũ trụ có kế hoạch đưa các phi hành gia trở lại bề mặt Mặt trăng vào năm 2024, trong cái mà ngày nay được gọi là chương trình Artemis, với một tên lửa đẩy hoàn toàn mới (Hệ thống phóng không gian) và phi hành đoàn (Orion). Chương trình cuối cùng sẽ tích hợp một tàu vũ trụ làm trạm trung chuyển ở trên quỹ đạo Mặt trăng trong khi các nhiệm vụ hướng tới mặt tối của Mặt trăng. Đây là thời gian biểu:

Cuối năm 2019 – Giao hàng/hạ cánh thương mại đầu tiên lên Mặt trăng;

2020 – Ra mắt SLS/Orion, chưa được phát hành, trong Nhiệm vụ Thám hiểm-1;

2022 – Phi hành đoàn bay quanh Mặt trăng trong Nhiệm vụ Thám hiểm-2;

2022 – Đến tháng 12, thiết lập trạm trung chuyển (hệ thống cung cấp năng lượng và tên lửa đây) thử nghiệm demo một năm trong không gian, với một tên lửa riêng;

2023 – Hạ cánh, với sự giúp đỡ của ngành công nghiệp vũ trụ;

2024 – Người Mỹ trên mặt trăng (bao gồm cả người phụ nữ đầu tiên);

2028 – Định cư trên mặt trăng.

NASA cũng coi các sứ mệnh Mặt trăng này là sự chuẩn bị cho các nhiệm vụ phi hành đoàn cuối cùng tới Sao Hỏa, dự kiến ​​vào những năm 2030.

Vào tháng 5, NASA đã công bố tên một số công ty sẽ hợp tác với Dự án Artemis, bao gồm Boeing, Lockheed Martin, Blue Origin và SpaceX.

Cũng trong tháng 5, giám đốc của Amazon và Blue Origin, Jeff Bezos đã tiết lộ một thiết kế cho tàu đổ bộ mặt trăng Blue Moon, ngoài ra mọi người còn có thể vận chuyển máy bay để thực hiện các nhiệm vụ khoa học và bắn hạ các vệ tinh nhỏ.

Khi nào chúng ta có thể du lịch tới Mặt trăng?

Có thể sớm thôi, nếu bạn có số tiền không nhỏ để mua vé và có sức khỏe đảm bảo. Elon Musk có kế hoạch gửi khách hàng thương mại đầu tiên, tỷ phú Nhật Bản Yusaku Maezawa, trên chuyến bay vòng quanh mặt trăng trong tên lửa BFR sắp tới của SpaceX. Maezawa có kế hoạch mời một số nghệ sĩ tham gia cùng ông trên chuyến bay kéo dài một tuần vào năm 2023. (Chuyến đi không bao gồm việc hạ cánh trên Mặt trăng.)

 

Tags
Show More

Related Articles

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Back to top button
Close