MY RAILTin tức đường sắt

10 hệ thống tàu điện ngầm lâu đời nhất thế giới

Các hệ thống tàu điện ngầm trên toàn thế giới đã hoạt động từ cuối những năm 1800 và vận chuyển hàng triệu người đi lại trên khắp các thành phố mỗi ngày. Hiện tại có hơn 178 hệ thống trên toàn thế giới với lưu lượng vận chuyển trung bình 168 triệu hành khách hàng ngày.

Chúng ta hãy nhìn vào 10 hệ thống tàu điện ngầm lâu đời nhất thế giới: 

1London Underground

London Underground của Anh được mở cửa lần đầu vào ngày 10/01/1863. Vào năm 1890, nó đã trở thành hệ thống tàu điện ngầm đầu tiên trên thế giới khi các tàu điện bắt đầu hoạt động trên những đường hầm sâu trong lòng đất.

Đây là hệ thống tàu điện ngầm dài thứ ba thế giới, trải dài 402km với 270 ga trên 11 tuyến. Tuy nhiên, chỉ có 45% tuyến đường thực sự chạy ngầm, chủ yếu ở trung tâm thành phố, còn các tuyến ở vùng ngoại ô chủ yếu chạy trên mặt đất.

Ga tàu điện ngầm Luân Đôn

Hàng ngày hệ thống phục vụ khoảng 5 triệu lượt khách, với khoảng 540 chuyến tàu hoạt động trên toàn mạng vào thời gian cao điểm. Với việc khai thác ngày càng tăng, mạng lưới đã trải qua nhiều lần mở rộng và nâng cấp kể từ lần đầu tiên. Trong năm 2017/2018 nó đã vận chuyển 1,357 tỷ hành khách, khiến nó trở thành hệ thống tàu điện ngầm bận rộn thứ 11 trên thế giới..

London Underground đã được sở hữu và vận hành bởi công ty con của Transport for London là London Underground Limited từ năm 2007. Ban đầu, các đường ngầm được sở hữu bởi các công ty tư nhân khác nhau cho đến năm 1933 khi Hội đồng vận tải hành khách London (London Passenger Transport Board) được giới thiệu. Quyền sở hữu của Tàu điện ngầm Luân Đôn sau đó đã được chuyển cho London Regional Transport vào năm 1984.

2 Budapest Metro

Budapest Metro ở Hungary lần đầu tiên đi vào hoạt động với việc khai trương Tuyến 1 vào tháng 5 năm 1896. Năm 2002, tuyến được UNESCO đưa vào danh sách “Di sản Thế giới”.

Ga điện ngầm Budapest

Mạng lưới bao gồm bốn tuyến. Tuyến thứ năm để kết nối hệ thống đường sắt ngoại ô đã được đề xuất, tuy nhiên nó vẫn ở trên giấy tờ chưa được đưa vào thực hiện. Các tuyến  M1 và M2 được mở rộng vào năm 1973 với chiều dài tương ứng hiện tại là 4,4km và 10,3km.

Tuyến M3 được mở vào năm 1976, đánh dấu sự khởi đầu của ba tuyến được mã hóa màu vàng cho M1, đỏ cho M2 và xanh cho M3.

Hệ thống này có tuyến tàu điện ngầm tự động đầu tiên ở Đông Âu trên tuyến M4 khai trương vào tháng 3 năm 2014. Ước tính tuyến này sẽ giúp hành khách tiết kiệm 14 triệu giờ thời gian di chuyển mỗi năm, cũng như giảm lưu lượng giao thông đường bộ. Trong khi kế hoạch ban đầu cho việc xây dựng tuyến M4 bắt đầu vào những năm 1970, việc xây dựng đã trì trệ cho đến năm 2006.

3 Glasgow Subway

Glasgow Subway ở Scotland là hệ thống tàu điện ngầm lâu đời thứ ba thế giới, khai trương vào tháng 12/1896. Hệ thống này chạy một vòng 10,5km dưới lòng đất thành phố và là một trong những thành phố lớn duy nhất trên thế giới không mở rộng tuyến chạy so với lúc ban đầu.

Hệ thống này vận chuyển khoảng 13 triệu hành khách mỗi năm. Nó có một vòng tròn bên ngoài và bên trong, với các dịch vụ vận hành cùng một tuyến đường trong các đường hầm riêng biệt theo chiều kim đồng hồ ở vòng tròn bên ngoài và ngược chiều kim đồng hồ trong vòng tròn bên trong.

Ngày đầu tiên khi mở cửa, vào lúc cuối ngày một vụ va chạm với xe ngựa đã khiến bốn người bị thương và buộc mạng phải đóng cửa. Nó mở cửa trở lại vào ngày 19 tháng 1 năm 1897.

Một số công việc nâng cấp đang được thực hiện trên tàu điện ngầm như là một phần của dự án lớn nhất trong 30 năm. Nó bao gồm hiện đại hóa tất cả các nhà ga, 17 tàu mới từ nhà sản xuất xe lửa Thụy Sĩ Stadler, và thay thế các đường ramp và đường nhánh cho phép các đoàn tàu khu depot được nâng cấp trên mặt đất.

4 Chicago “L”

Hệ thống tàu điện ngầm Chicago L ở Illinois, Mỹ, bắt đầu hoạt động như một hệ thống điện khí hóa vào năm 1897. Với 230,2 triệu hành khách trong năm 2017, đây là tàu điện ngầm bận rộn thứ hai ở Mỹ. Nó phục vụ 24/24h trên cả hai tuyến của mạng, điều mà chỉ có duy nhất bốn hệ thống vận chuyển nhanh khác trong nước làm được.

Hệ thống mạng lưới dài khoảng 16 km với tám tuyến, bao gồm một vòng “loop” ở trung tâm thành phố mà các đoàn tàu chạy qua hoặc “circle” để trở về điểm xuất phát của chúng. Tại điểm giao cắt Tower 18 nằm ở ngã tư Lake và Wells trong “Loop”, là một trong những nút giao thông đường sắt nhộn nhịp nhất thế giới với sáu trong số các tuyến đường hệ thống chạy qua nó.

Các ga trong Loop đã trải qua một số thay đổi, trong đó gần đây nhất là việc đóng cửa các ga Randolph/Wabash và Madison/Wabash, được thay thế bằng ga Washington/Wabash vào tháng 8 năm 2017.

Vào tháng 6/2018, Công ty Boring đã bảo đảm hợp đồng mở rộng mạng lưới với việc kết nối đường sắt cao tốc Chicago Express Loop đến Sân bay Quốc tế O’Hare.

5 Paris Métro

Paris Métro ở Pháp được khai trương vào ngày 19 tháng 7 năm 1900. Đây là một trong những nơi đầu tiên sử dụng thuật ngữ “Metro”, được viết tắt từ tên công ty điều hành ban đầu của nó, “Compagnie du chemin de fer métropolitain de Paris”. Năm 2016, Paris Métro có xấp xỉ 1,52 tỷ hành khách.

Có 16 tuyến với 302 điểm dừng trên mạng lưới dài 214km. Khoảng cách trung bình giữa chúng là 548m và các điểm dừng thường nằm gần nhau trong trung tâm thành phố. Tổng cộng có 197km mạng lưới chạy ngầm.

Các ga Paris Métro được biết đến với phong cách Art Nouveau và 83 lối vào ban đầu vẫn còn. Hầu hết nội thất nhà ga đã được cải tạo sau Chiến tranh thế giới thứ hai với nhiều cách trang trí khác nhau.

Việc xây dựng hệ thống tàu điện ngầm bắt đầu vào năm 1898 với phương pháp cut-and-cover cho phép đường ray được xây dựng dưới lòng đất. Các tuyến không mở rộng đến vùng ngoại ô Paris, cho đến những năm 1930 với Tuyến 9 chấm dứt tại Boulogne-Billancourt vào năm 1934. Các kế hoạch mở rộng đã bị đình trệ trong Chiến tranh thế giới thứ hai, dẫn đến một số ga bị đóng cửa.

6 MBTA Subway

Cơ quan Giao thông vận tải Vịnh Massachusetts (Massachusetts Bay Transportation Authority) vận hành xe buýt chở khách, dịch vụ đường sắt nhẹ và nặng ở Boston, Massachusetts, Hoa Kỳ. Tàu điện ngầm của nó có ba tuyến chính và tuyến vận chuyển nhanh được điện khí hóa đầu tiên, bây giờ là tuyến Orange, được khai trương vào năm 1901.

Đường sắt trên cao Boston là tuyến Orange ban đầu trước khi các phần trên cao của nó bắt đầu bị phá hủy vào những năm 1920. Tuyến được đổi tên sau Metropolitan Metropolitan Agency, sau này là MBTA, tiếp quản hoạt động vào năm 1964 và giới thiệu hệ thống mã màu.

Tuyến Blue dài 9,7km là tuyến tàu điện ngầm thứ hai của hệ thống, được khai trương vào năm 1904 và là tuyến ngắn nhất trong ba tuyến. Kế hoạch mở rộng đường đến thành phố Lynn đã được đề xuất nhiều lần kể từ những năm 1940 nhưng công việc chưa bao giờ bắt đầu.

Dịch vụ đầu tiên của hệ thống là tuyến Green, là hệ thống ngầm đường sắt nhẹ được khai trương vào năm 1987 chạy qua Tremont Street Subway.

7 Berlin U-Bahn

U-Bahn ở Berlin, Đức, bắt đầu hoạt động vào năm 1902 và kể từ đó đã mở rộng trên mười tuyến với hơn 151km đường, trong đó khoảng 80% các tuyến chạy ngầm.

Ước tính mỗi năm các chuyến tàu trên U-Bahn đi được tổng cộng 132 triệu km và vận chuyển hơn 553 triệu hành khách trong năm 2017.

Berlin U-Bahn được xây dựng như một giải pháp để tăng lưu lượng giao thông quanh thành phố và bắt đầu như một tuyến giao thông nâng cao giữa Stralauer Tor và Zoologischer Garten. Mạng lưới ngầm được mở vào năm 1910, nối Wilmersdorf với thành phố Thủ đô.

Trong Chiến tranh thế giới thứ nhất, việc mở rộng mạng đã dừng lại và khi nó khởi động lại, việc xây dựng U-Bahn bị ảnh hưởng do thiếu kinh phí. Số lượng hành khách tăng lên trong Thế chiến thứ hai khi lượng sử dụng xe hơi giảm. Một số bộ phận của hệ thống bị thiệt hại do bom gây ra và toàn bộ mạng lưới đã ngừng hoạt động vào tháng 4/1945 sau sự cố của hệ thống cung cấp điện.

Các nhà ga ở Đông Berlin đã bị đóng cửa sau khi xây dựng Bức tường Berlin và những nhà ga trên các tuyến đường bắc-nam trở thành “ghost stations” vì các đoàn tàu bị cấm dừng lại ở đó.

8 Athens Metro

Athens Metro ở Hy Lạp hoạt động trong khu vực Greater Athens và Đông Attica, nơi nó kết thúc tại sân bay Athens. Tuyến bắt đầu hoạt động như một hệ thống vận chuyển nhanh được điện khí hóa vào tháng 9 năm 1904, khi nó được chuyển đổi từ Đường sắt điện Athens-Piraeus trước đây, tuyến mà được khai trương vào năm 1869.

Hệ thống này bao gồm tuyến 1, là mạng ban đầu cho đến khi tuyến 2 và tuyến 3 được mở vào năm 2000. Tuyến 1 dài 25,6km chạy trên mặt đất và được vận hành riêng cho phần còn lại của mạng lưới giao thông của thành phố cho đến năm 2011 khi Chính phủ Hy Lạp đã tạo ra Hệ thống Giao thông công cộng Athens (Athen Mass Transit System) để hợp nhất các dịch vụ.

Việc xây dựng trên Tuyến 2 dài 17,9km và Tuyến 3 dài 18,1km bắt đầu vào năm 1992, nhằm cung cấp phương tiện thay thế cho người sử dụng ô tô trong nỗ lực giảm mức độ ô nhiễm.

Tuyến 4 đã được lên kế hoạch từ năm 2005 và dự kiến ​​sẽ mở vào năm 2026. Nó sẽ thêm 33km vào mạng lưới với 30 điểm dừng mới. Tàu hoạt động trên Tuyến 4 sẽ tự động mà không cần có tài xế.

9 New York City Subway

New York City Subway ở Mỹ khai trương vào tháng 10 năm 1904 với  Công ty vận chuyển nhanh Interborough (Iinterborough Rapid Transit), hiện được gọi là bộ phận A và Tập đoàn vận tải Brooklyn-Manhattan (Brooklyn-Manhattan Transit Corp.). Khi lần đầu tiên mở, giá vé chỉ có 0,05 đô la.

Tàu điện ở New York

Đây là hệ thống lớn nhất thế giới tính theo số lượng ga, tổng cộng hơn 420 điểm dừng trên 380km. Hệ thống này xử lý hơn 1,72 tỷ hành khách mỗi năm, khiến nó trở nên bận rộn nhất trong số các hệ thống tàu điện ngầm trong danh sách này và bận rộn thứ tám trên thế giới.

Có 36 tuyến khác nhau với 27 tuyến đang hoạt động. Do tàu điện ngầm hoạt động cả ngày lẫn đêm, các tuyến hoạt động trên các dịch vụ khác nhau và có thể thay đổi trong khi bảo trì. Tàu điện ngầm đã phải chịu một tồn tại của công việc bảo trì kể từ những năm 1970 khi lượng khách đi xe giảm do tội phạm và phá hoại gia tăng.

Một phần của hệ thống subway đang được hiện đại hóa là hệ thống tín hiệu. Ban đầu, các phương tiện vận hành sử dụng tín hiệu đóng đường khu gian, có thể hạn chế hoạt động do thiếu độ chính xác. Một số tuyến đã kết hợp tín hiệu điều khiển tàu dựa trên thông tin liên lạc (CBTC), giúp tối ưu hóa việc sử dụng đường truyền và cho phép các đoàn tàu hoạt động thông qua các khu gian cùng một lúc, tối ưu năng lực khai thác tuyến.

10 SEPTA

Cơ quan Giao thông vận tải Đông Nam Pennsylvania (SouthEastern Pennsylvania Transportation Authority) tại Philadelphia, Hoa Kỳ, vận hành hai tuyến vận chuyển nhanh cùng với bốn dịch vụ vận tải công cộng lớn khác trong thành phố, tương tự như hoạt động của MBTA.

Tuyến Market-Frankford Line (MFL) là lâu đời nhất, được khai trương vào năm 1907, trong khi tuyến Broad Street (BSL) được mở vào năm 1928. Broad Street Line (BSL) hoạt động hoàn toàn dưới lòng đất từ ​​ga cuối Fern Rock, trong khi MFL có cả các ga ngầm và trên cao.

Đường MFL ban đầu tách ra và chạy quanh móng của Tòa thị chính Philadelphia ở cuối tuyến, nhưng vào năm 1908, đường đã được mở rộng và chuyển hướng bên dưới tòa thị chính. BSL ban đầu hoạt động từ tòa thị chính đến Đại lộ Olney. Kể từ đó, nó đã được mở rộng đến Fern Rock ở phía bắc và đến khu liên hợp thể thao và giải trí ở phía nam, cho phép dễ dãng di chuyển đến các sân vận động và đấu trường chính của thành phố.

Hai tuyến có tổng lượng hành khách hơn 310.000 hành khách mỗi ngày và cả hai đều dài khoảng 20km. MFL là tuyến bận rộn hơn, với hơn 185.000 hành khách mỗi ngày.

Tags
Show More

Related Articles

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Back to top button
Close